Yapay Zekada çok Harcayan Değil, Yatırımı Doğru Yöneten Kazanıyor

Amazon Web Services’in (AWS) 27 ülke ve 23 sektörden liderlerin katılımıyla hazırladığı rapora göre, yapay zeka yatırımlarından en fazla değeri elde eden kuruluşlar bütçelerini büyütenler değil, teknolojiyi iş sonuçlarıyla ilişkilendirenler oluyor. Yöneticilerin üçte ikisi, yapay zekadan değer elde etmenin önündeki temel engelin teknoloji değil, organizasyonel yapı olduğunu düşünüyor.

Yapay zekâya yapılan yatırımlar artarken şirketler için asıl mesele, bu teknolojilerden somut iş sonuçları elde etmek haline geliyor. Amazon Web Services’in (AWS) yayımladığı “Reimagine: Turning AI Into Value” başlıklı rapor, yapay zeka yatırımlarında başarının daha fazla teknoloji kullanmaktan çok, iş süreçlerini, ölçüm yöntemlerini ve çalışanların yetkinliklerini yeniden düzenlemeye bağlı olduğunu ortaya koyuyor.

27 ülke ve 23 sektörden yöneticilerin görüşlerine dayanan rapora göre, yapay zekadan en fazla fayda sağlayan kuruluşlar en fazla uygulamaya veya teknolojiye sahip olanlar değil. Bu kuruluşlar, yapay zekayla birlikte yönetim, ölçüm ve organizasyon uygulamalarını yeniden tasarlıyorlar. Rapora göre yöneticilerin üçte ikisi, yapay zekadan değer elde etmenin önündeki temel engelin teknolojiden ziyade organizasyonel tasarım olduğunu düşünüyor.

Başarı, kullanım oranıyla değil iş sonuçlarıyla ölçülüyor

Raporun temel bulguları arasında yapay zekanın değerinin yalnızca benimseme oranları veya zaman tasarrufu, ne kadar kod yazıldığı, kaç kullanıcının kaç oturum açtığı gibi metrikler yerine somut iş sonuçları üzerinden değerlendirilmesi gerektiği yer alıyor

Yapay zeka yatırımlarında başarılı olan kuruluşlar, daha en başta ulaşılması gereken hedefleri belirliyor. Sonuçları bu hedeflere göre değerlendirerek işe yarayan uygulamaları yaygınlaştırıyor, beklenen faydayı sağlamayan projeleri ise durduruyor. BMW CIO’su Franz Decker de beklenen değerin elde edilemediği girişimleri erken aşamada sonlandırarak kaynakları başka alanlara yönlendirdiklerini belirtiyor.

Yapay zeka harcamalarında maliyet kontrolü öne çıkıyor

AWS raporu, yapay zekadan en fazla değer elde eden şirketlerin mutlaka en fazla harcama yapanlar olmadığını vurguluyor. Önemli olan, yapılan harcamanın hangi iş sonucunu sağladığını ortaya koyabilmek. Raporda kuruluşların yapay zekayı kontrolsüz bir harcama olarak ele almaktan vazgeçip, yönetilen bir yatırım olarak ele alması gerektiği vurgulanıyor.

Yapay zeka iş yüklerinin kullanım yoğunluğuna bağlı değişken maliyetler oluşturması, geleneksel bütçeleme yöntemlerini zorlaştırıyor. Bu nedenle şirketler, beklenmedik harcama artışlarıyla karşılaşabiliyor. Rapora göre öncü işletmeler doğrudan iş sonuçlarına bağlı ayrıntılı maliyet görünürlüğü oluşturarak, yetenek ile maliyeti dengelemek için akıllı model yönlendirmesi uygulayarak ve finansal sorumluluğu doğrudan değer sağlayan iş birimlerine vererek bu durumun önüne geçiyor.

Yapay zeka iş gücünde aranan becerileri değiştiriyor

Rapor, “Yapay zeka artık insanlara kritik becerileri öğreten giriş seviyesi işleri ele alıyorsa, kuruluşlar yeni nesil yetenekleri şimdi nasıl eğitiyor?” sorusunu soruyor.

AWS raporu, gelecekte önemini koruyacak beş temel insan becerisini öğrenme çevikliği, problemi çerçeveleme, muhakeme, sistem düşüncesi ve merak olarak sıralıyor. Yapay zeka süreçleri giderek daha fazla otomatikleştirdikçe, kuruluşların başarısının iş gücü yeteneklerini işi “gerçekleştirmekten” işe “rehberlik etmeye” kaydırmaya bağlı olduğu belirtiliyor.

Öncü kuruluşlar, gerçek ve uzun vadeli yetkinlik oluşturmak için “komut mühendisliği” gibi ömrü kısa yeteneklerden uzaklaşarak, öncelik verilmesi gereken beş kalıcı insan becerisine odaklanıyor. Bu konuda başarılı olan kuruluşlar, çalışanlarının manuel uygulamadan kritik incelemeye, problem tanımlamaya ve mimari denetime geçeceği şekilde iş süreçlerini yeniden tasarlıyor.

Rapor, yapay zekâ yatırımlarının yönetiminde dört kritik alanı öne çıkarıyor

AWS’nin eski ve mevcut üst düzey teknoloji, finans ve iş dünyası yöneticilerinden oluşan kurum içi ekibi tarafından yürütülen araştırma, dokuz ay boyunca 27 ülke ve 23 sektörden 154 liderle yapılan görüşmelere dayanıyor. Katılımcılar arasında yapay zekayı geniş ölçekte uygulayan 128 kurumsal yönetici, 23 kıdemli Amazon yöneticisi ve büyük ölçekli teknolojik değişimleri inceleyen üç akademik araştırmacı bulunuyor.

On bölümden oluşan rapor; finansman çevikliği, kuruma özgü verilerin rekabet avantajı yaratması, değişken yapay zeka maliyetlerinin tahmini ve iş gücündeki yetkinlik dönüşümü gibi konuları ele alıyor.

Finansman Çevikliği: Başarılı yapay zeka girişimleri ölçeklendikçe, işletme talebi mevcut kurumsal finansmanı hızla geride bırakıyor. Bu durum, geleneksel yıllık bütçeleme ve önceliklendirme döngülerinin yetersizliğini gözler önüne seriyor.
Tescilli Veri Avantajı: Temel yapay zeka modellerine herkesin erişebilmesi nedeniyle, gerçeğe dayalı rekabet avantajı tamamen tescilli dahili verilere ve sistemlerin okuyabileceği hiçbir yerde yazılı olmayan, kodlanmamış kurumsal insan bilgisine dayanıyor.
Değişken Maliyet Tahmini: Öngörülebilir yazılım lisans modellerinin aksine, yapay zeka operasyonel harcamaları doğrudan kullanım yoğunluğuyla ölçekleniyor. Bu da finansal tahmini karmaşıklaştırarak çeyreklik incelemelere kadar bütçe görünürlüğünün anlaşılmasını zorlaştırıyor.
İş Gücünde Yetenek Dönüşümleri: Belirli mesleki yeteneklerde uzmanlaşmak için onlarca yılını harcayan çalışanlar, geleneksel teknik becerilerin geçerliliğini yitirmesiyle birlikte hızla değişen yetkinlik gereksinimleriyle karşı karşıya.